Celem pracy jest analiza przepisów związanych z zawieraniem i rozwiązywaniem aktu małżeńskiego (akd az-zawadż), zawartych w syryjskim Kodeksie Prawa Statutu Osobowego (kanun al-ahwal asz-szachsijja). Przeprowadzone badania wykazały, że źródłem omawianych przepisów pozostaje prawo muzułmańskie, głównie w interpretacji szkoły hanafickiej.

 

Praca dzieli się na dwie części, z których pierwsza wyznacza ogólny zarys problemu, a druga stanowi analizę właściwą przepisów Księgi I i II Kodeksu.

 

Rozdział I poświęcony jest krótkiej charakterystyce prawa statutu osobowego (ahwal szachsijja), które we współczesnym ustawodawstwie krajów arabskich reguluje kwestie związane z problematyką rodzinną. W rozdziale tym przedstawiono również klasyfikację prawa statusu osobowego w muzułmańskich naukach prawnych. W dalszej części omówiono zarys historii prawa osobowego w świecie arabsko-muzułmańskim, w tym poszczególne etapy jego rozwoju i ostatecznej kodyfikacji.

 

Kolejny rozdział ukazuje genezę narodzin syryjskiego Kodeksu. W oparciu o dostępne materiały, określono, jakie źródła, akty i dokumenty posłużyły do sformułowania przepisów ustawy. Zaprezentowano tu również strukturę Kodeksu.

 

Rozdział III stanowi analizę przepisów regulujących relacje kobiety i mężczyzny w okresie narzeczeństwa. W tej części pracy przedstawiona została definicja instytucji zaręczyn w świetle Kodeksu. Omówiono również regulacje dotyczące działań, które mogą towarzyszyć zawiązaniu lub zerwaniu zaręczyn, w tym obustronne zobowiązania w zakresie przekazywania lub zwrotu darów.

 

Tematem rozdziału IV jest wyłaniający się z przepisów Kodeksu obraz małżeństwa muzułmańskiego. Po rozbudowanej analizie pierwszego artykułu, omówiono filary (arkan), na których kontrakt małżeński musi się oprzeć, aby związek został zawarty oraz warunki (szurut), jakie akt ten musi spełnić, aby wywołać określone skutki prawne. W dalszej części rozdziału scharakteryzowano formy prawne aktu małżeńskiego oraz skutki prawne wynikające podpisania kontraktu: wypłatę daru małżeńskiego (mahr), zapewnienie żonie przez męża odpowiedniego miejsca zamieszkania (maskan), obowiązek finansowego utrzymania małżonki (nafaka zawdżijja).

 

W ostatnim rozdziale dokonano analizy regulacji dotyczących sposobów rozwiązania małżeństwa muzułmańskiego. Omówiono trzy podstawowe formy rozwiązania kontraktu ślubnego: rozwiązanie małżeństwa z inicjatywy męża (talak), za obustronną zgodą współmałżonków (muchala’a) oraz rozwiązanie aktu na podstawie wyroku sądowego (tafrik kada’i). W ostatniej części rozdziału poruszona została problematyka ’iddy, czyli okresu, w którym kobieta po zakończeniu związku małżeńskiego nie może ponownie wyjść za mąż.

 

Uzupełnienie pracy stanowi aneks, w którym umieszczono arabską wersję Księgi I i II Kodeksu. Poszczególne artykuły w polskim tłumaczeniu znajdują się w odpowiednich częściach niniejszej pracy.